Budowa i czynność stopy

Kończyna dolna jest zbudowana z układu kostnego w którego skład wchodzi podstawa kończyny oraz jest część wolna. Podstawę kończyny stanowi obręcz, która ma ścisłą łączność z tułowiem, dźwiga ciężar ciała, jest również narządem lokomocyjnym.

Elementy kostne części wolnej kończyny to: kość udowa, kości podudzia (kość piszczelowa i strzałkowa) i kości stępu.

Do nasady kości udowej przylega rzepka.

Stopa stanowi zarówno narząd podporowy jak i narząd ruchu.

Wyróżniamy w niej trzy odcinki: stęp, śródstopie oraz palce stóp.

W skład stępu wchodzi siedem kości ułożonych w trzy szeregi: szereg bliższy obejmuje kość skokową i kość piętową, położenie środkowe zajmuje kość łódkowata, a w szeregu dalszym są kość klinowata przyśrodkowa, pośrednia i klinowata boczna, oraz kość sześcienna.

W skład kości śródstopia wchodzi pięć kości śródstopia, a palce zbudowane są z paliczków, przy czym palec pierwszy jest dwupaliczko-wy. a pozostałe trójpaliczkowe.

Budowa stopy jest uwarunkowana swoją funkcją podporową, nośną i amortyzatora wstrząsów. W różnych okresach życia dziecka kształtowanie kończyn dolnych jest nieco odmienne. U noworodków prawidłowością rozwojową jest szpotawe ustawienie kości piszczelowej, oraz zgięciowe ustawienie w stawach kolanowych i biodrowych.

Ułożenie szpotawe, w 2-gim roku życia zanika i stopniowo przechodzi w fizjologiczną koślawość, która może utrzymywać się do 6-go roku życia dziecka.

Stopa małego dziecka ma obfitą podściółkę tłuszczową, mięśnie wysklepiające słabe, koordynacja stabilizatorów stopy niedostateczne.

Najważniejszy okres kształtowania się stóp, to okres przedszkolny i wczesny szkolny. Około 12-ego roku życia stopa przybiera już postać prawie dorosłą, mimo że ostateczne kostnienie kończy się około 18-ego roku życia.

Budowa stopy

Budowa stopy

Okresy intensywnego rozwoju przyczyniają się do szybkiego utrwalania zniekształceń lecz również stwarzają jeszcze możliwości skutecznej interwencji.

Układ kostny, będący elementem biernym w budowie stopy posiada swoistą architekturę zewnętrzną i wewnętrzną.

Architekturę zewnętrzną tworzy system łuków podłużnych i poprzecznych, które są jakby resorami rozciągającymi się pod wpływem ucisku.

Łuk podłużny przyśrodkowy (dynamiczny) przebiega od guza kości piętowej, poprzez kość łódkowatą, kość klinowatą, do głowy 1-szej kości śródstopia. Szczyt łuku stanowi kość łódkowata uniesiona od podłoża około 2,5 cm.

Łuk podłużny boczny (statyczny) łączy guz piętowy z głową piątej kości śródstopia, przechodząc przez kość sześcienną, która stanowi jego szczyt – oddalony od podłoża około 5 milimetr.

Łuk poprzeczny przedni łączy głowy pięciu kości śródstopia (jest adaptacją chodu dwunożnego i nie istnieje u zwierząt). W czasie chodu, biegu i skoków łuk ten ulega spłaszczeniu i opiera się o podłoże wszystkim głowami kości śródstopia, a przy odciążeniu powraca do podparcia głównie na pierwszej i piątej kości śródstopia.

Łuk poprzeczny tylni przechodzi przez trzy kości klinowate i kość sześcienną.

Czynnikiem wiążącym układ kostny jest układ więzadłowo-torebko-wy. Stabilizatory czynne stopy to układ mięśniowy. Z mięśni długich szczególnie ważną rolę odgrywają mięśnie piszczelowe, zwłaszcza tylny, mięsień strzałkowy długi, mięśnie zginacze palców i palucha. Rolę wspomagającą (stabilizacja tyłostopia) odgrywa mięsień trójglowy łydki.

Należy pamiętać, że patologia stopy nie występuje w wyniku niewydolności jednego mięśnia, lecz pojawienia się różnorodnych napięć zespołów i grup mięśniowych – stąd wynika konieczność indywidualizacji w postępowaniu korekcyjnym.

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>